Menu

Piketi: Bogati sve brže postaju još bogatiji, dok većina ljudi od plate može samo da preživi

covjek u parama

Knjiga "Kapital u 21. veku“ francuskog ekonomiste Tomasa Piketija je bestseler, teze koje iznosi kontroverzne: Bogati sve brže postaju još bogatiji, dok većina ljudi od plate može samo da preživi.

 -Gospodine Piketi, Vaša knjiga je hit. Koliko primjeraka je do sada prodato? 

Tomas Piketi: Na engleskom i francuskom zajedno 800.000. Na engleskom jeziku je prodato 600.000 knjiga. 

-Da li mislite da ste uspjeli nešto da pokrenete? 

Piketi: Moja namjera je bila da ubjedim čitaoca da su pitanja prihoda i bogatstva previše važna da bi se prepustila samo statističarima i ekonomistima. Moj cilj je bio da čitaocima pružim istorijske temelje, tako da oni mogu da naprave sopstvene procjene. Ali, u najširem smislu, ovdje se radi o društvenoj nauci, a to nije egzaktna nauka, pa ne očekujem da se svi čitaoci sa mnom slažu.

-Kako bi trebalo poboljšati ekonomski sistem, pa da radnici ponovo mogu više da zarađuju? 

Piketi: Postoje različita rješenja. Na dugi rok su to ulaganja u obrazovanje. Univerziteti su veoma moćan instrument za smanjenje nejednakosti. Jedan od glavnih evropskih problema je da ulažemo više novca u smanjenje našeg nacionalnog duga nego u univerzitetsko obrazovanje. To ne sluti na dobro za budućnost. Moramo više da ulažemo u univerzitete. 

-Koje još rješenja nude mogućnost povećanja vrijednosti rada? 

Piketi: Progresivno oporezivanje visokih plata i prihoda od kapitala je takođe važno. Stoga nam je potreban poreski sistem koji manje oporezuje one koji žive od svojih plata i startuju u život bez kapitala i bogatstva. 

-To nas dovodi do Vaše centralne izjave – da mnogi radnici danas od plate mogu samo još da preživljavaju. Zašto je to tako? 

Piketi: Sve do početka generacije Bejbi bumera (posle Drugog svetskog rata, prim. red) bilo je moguće uštedeti novac – od plate. Zbog visoke stope privrednog rasta, moglo je da se počne od nule, i da se radom postigne izvjesno blagostanje i izgrade rezerve. Međutim, za sadašnje generacije važi: Ako želite da uštedite bogatstvo u velikom gradu, onda vam treba odlična plata. Ali ako je stopa rasta samo 1,5 odsto, to znači da su prihodi od kapitala četiri do pet odsto ili više, a na rizične investicije kao što su akcije, oko sedam odsto. Na taj način, početne nejednakosti se pojačavaju. 

-Kakve su posljedice? 

Piketi: To dovodi do smanjenja socijalne pokretljivosti u društvu. Pri tom treba znati da je postojanje šanse da se neko popne u sloj najbogatijih dobro za efikasnost privrede i preduzetništva. Voren Bafet je jednom rekao: Ne želimo valjda da se na Olimpijskim igrama 2020. takmiče samo djeca takmičara iz 2000. godine! 

DW: Vi ste sakupili podatke za glavne industrijske i zemlje u razvoju. Većina statistika su prihodi od poreza. Vi tražite internacionalne poreze. Ali kako bi to moglo da funkcioniše? Zemlje EU se takmiče za investitore i kapital, sa najnižim mogućim porezima. 

Piketi: U pravu ste, ako svaka zemlja zadrži svoj poreski sistem, biće teško. Rezultat je da multinacionalne korporacije već sada plaćaju relativno mali porez, u odnosu na mala ili srednja preduzeća. Njemačka, Francuska i Italija se takmiče da privuku investitore. To velikim korporacijama omogućava da se igraju različitim poreskim sistemima i da na kraju uspjevaju da plate relativno niske poreze. To nije samo loše za jednakost tretmana preduzeća, već i za ekonomski rast i efikasnost privrede. 

-Dakle, šta predlažete? 

Piketi: Rješenje je vrlo jednostavno: potrebna nam je zajednička fiskalna politika. Ne može se istovremeno evrom, zajedničkom valutom, održavati 18 različitih poreskih sistema koji se takmiče jedni sa drugima, imati 18 različitih nivoa nacionalnog duga i 18 različitih kamatnih stopa na državne obveznice. Stoga nam je potrebna mnogo čvršća fiskalna i politička unija u Evropi, počevši sa malom grupom zemalja, a zatim sa više. 

-Odakle Vam optimizam da će to uspjeti? 

Piketi: Tokom prikupljanja podataka u bankama, uspjeli smo da dobijemo informacije o depoima kapitala. Potrebno je vijreme i potrebna je volja za sankcije. Mi ne možemo ljubazno da tražimo da poreske oaze konačno prestanu da budu poreske oaze. Mi u Evropi smo bili krajnje naivni. Švajcarska sada automatski šalje bankovne informacije o svojim klijentima, i to je samo zato što su Sjedinjene Države uvele sankcije švajcarskim bankama. 

-Kakve posledice za srednju klasu ima akumulacije kapitala u rukama najbogatijih? 

Piketi: Za privredni rast i za funkcionisanje demokratije nam je potrebna jaka srednja klasa. Evropa je egalitaranije struktuirana nego prije sto godina, i još egalitarnija od SAD. Ali u Sjedinjenim Državama je koncentracija prihoda i bogatstva toliko jaka, da mnogi veruju da bi to moglo da utiče na demokratiju. Pojedine grupe bi mogle da dominiraju politikom. U SAD postoji neograničeni privatni novac u politici, to je stvarno problem. 

- Kako ocjenjujete ekonomsku situaciju u Evropi i SAD? 

Piketi: U Parizu i evrozoni privreda stagnira, stopa rasta je oko nule, kao i inflacija. Nezaposlenost raste. Ono što me posebno rastužuje: Naš početni javni dug nije bio dramatičniji nego u SAD, Velikoj Britaniji ili Japanu. Ali ovde smo dopustili da velika dužnička kriza dovede do krize povjerenja. To je naš glavni problem. 

-Kako se ovi problemi manifestuju za ljude? 

Piketi: U nekim evropskim zemljama četvrtina mlade generacije je nezaposlena. A čak i ako ljudi imaju prihode, izuzetno je teško stvoriti kapital. Velika opasnost u Evropi je da sve više ljudi stiče utisak da su gubitnici globalizacije ili da su vlasnici kapitala neproporcionalno veliki dobitnici. Mislim da je to opasno, jer podstiče ekstremističke pokrete. 

- Sledbenici liberalnog ekonomskog poretka tvrde da se trenutno štampa dovoljno novca, da se on pravedno raspodjeljuje, te da se visoki profiti od kapitala ne oduzimaju od radnika. 

Piketi: Pitanje je: da li je za efikasnost ekonomskog sistema dobro kada menadžer dobije deset miliona dolara? Ja sam pažljivo pogledao podatke i našao da nema dokaza da je tako nešto korisno. U krajnjoj liniji, to je trošak na račun ostatka privrede, na teret niskih i srednje visokih plata.

Svijet

Prev Next

Oboren helikopter, poginulo 5 vojnika

01-08-2016 Hits:2794 Svijet

Oboren helikopter, poginulo 5 vojnika

Tri člana posade i dva oficira ruskog centra za pomirenje poginuli su kada je njihov helikopter oboren u Siriji, saopštio je danas portparol Kremlja Dmitrij Peskov. Peskov je rekao da su...

Napad u Mogadišu - Gradom odjekuju eksplozije, dim iznad aerodroma

26-07-2016 Hits:2699 Svijet

Napad u Mogadišu - Gradom odjekuju eksplozije, dim iznad aerodroma

Kod aerodroma u Mogadišu, glavnom gradu Somalije čule su se snažne eksplozije, javljaju lokalni mediji. Lokalni novinari kažu da su eksplozije izazvale dve bombe. Na licu mjesta vidi se dim. Za sada...

Pukla cijev, a vrela voda polivala po devetom spratu (video)

26-05-2016 Hits:3863 Svijet

Pukla cijev, a vrela voda polivala po devetom spratu (video)

Nesvakidašnja situacija zadesila je stanovnike ruskog grada Barnaula. Vodovodna cijev u blizini jedne zgrade je pukla, a mlaz je bio toliko jak da je zalivao cijelu zgradu od vrha do...

Dvije eksplozije na briselskom aerodromu, više poginulih i ranjenih

22-03-2016 Hits:2093 Svijet

Dvije eksplozije na briselskom aerodromu, više poginulih i ranjenih

Dve jake eksplozije odjeknule su na briselskom aerodromu Zaventem, a belgijska policija je saopštila da je nekoliko ljudi poginulo, kao i da ima ranjenih. Za sada nije poznat uzrok eksplozija, a...

Putin naredio povlačenje glavnine vojnih snaga iz Sirije

15-03-2016 Hits:2061 Svijet

Putin naredio povlačenje glavnine vojnih snaga iz Sirije

Predsjednik Rusije, Vladimir Putin, naredio je povlačenje glavnine ruskih snaga iz Sirije, javljaju svjetske agencije. Ostaju kontrola letenja nad Sirijom, kao i ruska pomorska i vazduhoplovna baza. Putin je naredio ministru...

Po kvalitetu života Beč prvi u svijetu

24-02-2016 Hits:2062 Svijet

Po kvalitetu života Beč prvi u svijetu

Ocjenjivalo se više toga - pristup zdravstvu, kvalitet obrazovanja, socijalni i ekonomski uslovi, stanovanje i sama okolina. Na listi se nalazi 230 gradova u svijetu, a poslednji na njoj je...

U eksploziji gasa u Rusiji četvoro mrtvih

16-02-2016 Hits:1909 Svijet

U eksploziji gasa u Rusiji četvoro mrtvih

Najmanje četvoro ljudi je poginulo, a devet je povrijeđeno u eksploziji gasa u jednoj petospratnici u ruskom gradu Јaroslavlju, saopštile su danas lokalne vlasti. "Nažalost, pronađena su tijela četiri osobe. Radi...

Makedonija: Pritvor za devet uhapšenih u policijskoj akciji "Ćelija"

07-08-2015 Hits:2503 Svijet

Makedonija: Pritvor za devet uhapšenih u policijskoj akciji "Ćelija"

SKOPLJE - Devetorici uhapšenih u akciji "Ćelija" određen je jednomjesečni pritvor zbog sumnje da su vrbovali makedonske državljane za učešće u islamističkim paravojnim formacijama na Bliskom istoku. Pritvor je odredio Krivični...

Austriji potrebni konobari i kuvari!

07-08-2015 Hits:2655 Svijet

Austriji potrebni konobari i kuvari!

Austrijskom tržištu rada nedostaje osoblja za ugostiteljstvo, kao i pomoćna radna snaga, podaci su Servisa za zapošljavanje (AMS). Znak je to i nada i za ovdašnje konobare i kuvare da bi...

Počast žrtvama prve atomske bombe u Hirošimi

06-08-2015 Hits:2407 Svijet

Počast žrtvama prve atomske bombe u Hirošimi

Uz zvuk velikog zvona, 55.000 ljudi odalo je počast žrtavama Hirošime, grada koji je postao simbol pacifizma.U prvim sekundama usmrćeno je najmanje 70.000 ljudi, a u mjesecima koji su slijedili...

Indonezija: Nestao avion sa 162 putnika

28-12-2014 Hits:2862 Svijet

Indonezija: Nestao avion sa 162 putnika

Avion kompanije "Er Ejža" sa 162 putnika i članova posade je rano jutros nestao sa radara iznad Javanskog mora, na letu od Indonezije ka Singapuru, objavile su indonežanske vlasti. Odmah po...

Turska: Stotinu sela odsječeno od svijeta

26-12-2014 Hits:2779 Svijet

Turska: Stotinu sela odsječeno od svijeta

Više od stotinu sela u istočnoj Turskoj u potpunosti je odsječeno od spoljnjeg svijeta zbog obilnih snježnih padavina i hladnoće. Nepogoda je, kako se navodi, najviše pogodila provincije Bitlis, Van, Ardahan...

Snježna oluja paralisala Moskvu

25-12-2014 Hits:2540 Svijet

Snježna oluja paralisala Moskvu

Nijedan od tri moskovska aerodroma nije zatvoren, ali su na svima zabeležena kašnjenja.   Kako je prenela agencija AP, na aerodromu Domodedovo, južno od Moskve, otkazao je više od 100 letova. Ruska...

Božićni običaji širom svijeta

25-12-2014 Hits:2631 Svijet

Božićni običaji širom svijeta

Velika Britanija – Merry Christmas Na Badnjak se čarape vješaju na rub kreveta ili na dimnjak gdje im Djeda Mraz ostavlja poklone. Božić započinje otvaranjem poklona te ručkom nakon kojeg se putem...

MMF: Evrozoni prijeti nova recesija

10-10-2014 Hits:2744 Svijet

MMF: Evrozoni prijeti nova recesija

Direktorka Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) Kristin Lagard upozorila je danas da bi evrozona mogla ponovo pasti u recesiju, ukoliko ne budu preduzeti koraci da se to spriječi. "Ne kažemo da se...